Slim samenwerken: de Buurtbus

Links: Wasilis Psathas. Foto: Peter Lange

Interview met Wasilis Psathas, Combiwel Buurtwerk Nieuw West

Door slim samen te werken en bestaande middelen anders te benutten kun je bijdragen aan de oplossing van een maatschappelijk probleem. De Buurtbus is zo’n oplossing voor een maatschappelijk probleem: eenzaamheid in de wijk. Het plan: laten we de bussen van Cordaan die overdag niet gebruikt worden, gebruiken om ouderen die slecht ter been zijn naar activiteiten in de wijk te brengen.

Tijdens de Kracht van West 2026 vertelde Wasilis over deze samenwerking.

Welke partners had je nodig om dit idee uit te voeren?

“Voor de Buurtbus waren verschillende partners nodig, omdat geen enkele organisatie dit alleen kon realiseren. Vanuit het Nationaal Programma Nieuw West kwam ondersteuning om het initiatief mogelijk te maken. Cordaan beschikte over de busjes en chauffeurs. Combiwel Buurtwerk bracht kennis van de wijk, bewoners en belangrijke locaties in. Daarnaast waren de gemeente Amsterdam en de Vervoerregio Amsterdam betrokken.”

“Iedere partij bracht dus iets anders mee: middelen, mensen, financiering, kennis van vervoer of kennis van de wijk. Juist die combinatie maakte het mogelijk.”

Hoe heb je contact gelegd en hoe heb je de partners meegekregen?

“Het begon eigenlijk met een gezamenlijk probleem: voor een deel van de bewoners is mobiliteit een belemmering om mee te doen in de wijk. Er zijn allerlei activiteiten en ontmoetingsplekken, maar als mensen daar niet zelfstandig kunnen komen, hebben ze daar weinig aan.”

“Tegelijkertijd zagen we een kans. Cordaan had busjes die tussen de ritten voor de dagbesteding een aantal uren stilstonden. De chauffeurs waren er al. Zo ontstond het idee: kunnen we iets wat er al is slimmer inzetten om een ander maatschappelijk probleem aan te pakken?”

“Om partners mee te krijgen, is het belangrijk dat je niet alleen vanuit je eigen belang denkt. Je moet ook kijken naar wat de samenwerking voor de ander oplevert en wat iedere partij kan bijdragen. Voor Cordaan betekende dit bijvoorbeeld dat de bestaande busjes beter benut konden worden en chauffeurs meer uren konden maken. Voor ons betekende het dat bewoners makkelijker activiteiten en ontmoetingsplekken konden bereiken.”

“Mijn netwerk en kennis van de wijk speelden hierin een belangrijke rol. Ik wist welke locaties belangrijk waren, waar bewoners samenkwamen en waar mobiliteit een probleem vormde. Vanuit die kennis kon ik verschillende partijen met elkaar verbinden en kijken hoe we samen tot een oplossing konden komen.”

“Ook de bewoners waren vanaf het begin actief betrokken bij de ontwikkeling van het project. We hebben hen in verschillende fasen gevraagd om mee te denken. Eerst over de plekken waar de bus zou moeten stoppen en hoe de route eruit moest zien. Later dachten zij mee over de campagne en hoe we andere bewoners het beste konden bereiken. Ook bij wijzigingen in de routes gingen we steeds opnieuw met bewoners in gesprek.”

“Op die manier hebben we het project niet alleen vóór bewoners ontwikkeld, maar vooral ook mét hen. Hun ervaringen, wensen en ideeën waren belangrijk om ervoor te zorgen dat de bus daadwerkelijk aansloot bij wat er in de wijk nodig was.”

Welke beren kwamen jullie onderweg tegen?

“Een goed idee betekent nog niet dat het meteen werkt. Er kwamen veel praktische vragen bij kijken: Wie is verantwoordelijk? Wie betaalt wat? Welke route is haalbaar? Waar komen de haltes? Hoe ziet de dienstregeling eruit? En hoe zorgen we ervoor dat bewoners weten dat de bus bestaat?”

“Een belangrijke uitdaging is nu nog steeds het bereik. De bus rijdt, maar het aantal passagiers kan verder groeien. Dat is jammer, maar tegelijkertijd heel leerzaam.”

“We hebben bijvoorbeeld eerst gekeken of de route en de tijden in de praktijk haalbaar waren. Daarna kon de communicatie verder worden opgebouwd. Ook luisteren we naar bewoners. Toen reizigers bijvoorbeeld aangaven dat ze graag naar Tuincentrum Osdorp wilden, hebben we gekeken of we daar een extra stop konden toevoegen.”

“Dat laat ook zien dat samenwerken en innoveren niet betekent dat je vooraf alles precies weet. Je begint, kijkt wat er gebeurt en past aan.”

Hoe is het uiteindelijk toch gelukt om de Buurtbus te laten rijden?

“Vooral doordat de verschillende partijen niet alleen over het idee bleven praten, maar allemaal iets concreets bijdroegen.”

“Er was al veel aanwezig: busjes, chauffeurs, kennis van de wijk, locaties waar bewoners naartoe wilden en partijen die het initiatief wilden ondersteunen. We hoefden dus niet vanaf nul iets nieuws op te bouwen.”

“We hebben die bestaande onderdelen met elkaar verbonden en zijn gaan proberen. De Osdorppleinlijn rijdt nu op vaste momenten en langs plekken zoals de Osdorperhof, het Osdorpplein, Stadsboerderij Osdorp, het Leo Polak Huis, de moskee aan de Ookmeerweg, The Beach en de Meervaart.”

“Daarmee wordt de bus meer dan vervoer van A naar B. Ik noem hem daarom ook weleens de activiteitenbus: hij maakt het mogelijk om bijvoorbeeld ergens koffie te drinken, daarna te lunchen en vervolgens naar een activiteit te gaan.”

“De innovatie zit voor mij niet in het busje zelf. De innovatie zit in het verbinden van een bestaand middel aan een maatschappelijk probleem en daar verschillende partijen omheen organiseren.”

Wat zijn volgens jou de succesfactoren?

Voor mij zitten er een paar belangrijke succesfactoren in dit project:

• Beginnen bij een echt probleem in de wijk. Bewoners willen meedoen, maar vervoer kan een drempel zijn.
• Creatief kijken naar wat er al is. De busjes stonden een deel van de dag stil. In plaats van direct iets nieuws aan te schaffen, hebben we gekeken hoe we bestaande middelen anders konden benutten.
• Partners verbinden die allemaal iets anders kunnen bijdragen. Niet één organisatie hoeft alles te kunnen.
• Ook het belang van de andere partij zien. Goede samenwerking ontstaat wanneer er voor meerdere partijen meerwaarde is.
• Kennis van de wijk gebruiken. Je moet weten waar bewoners wonen, waar ze graag komen en welke plekken belangrijk zijn.
• Durven beginnen en leren. Niet alles hoeft vooraf perfect te zijn. De huidige bezetting laat bijvoorbeeld zien dat we nog beter moeten onderzoeken hoe we bewoners bereiken en wat zij nodig hebben.
• Luisteren en aanpassen. De route en het concept zijn niet heilig. Als bewoners iets anders nodig hebben, moet je kunnen meebewegen.
• Een sociaal doel voor ogen houden. Het gaat uiteindelijk niet om het rijden van een bus. Het gaat om bereikbaarheid, meedoen, ontmoeting en sociale verbinding.